Sau bài đầu tiên, hộp thư bắt đầu đầy lời mời: mời gửi bài, mời vào ban biên tập, mời báo cáo tại hội nghị ở một thành phố hấp dẫn.
Các thư này viết lịch sự, gọi đúng tên, đôi khi nhắc đúng tên bài của bạn. Một phần đáng kể trong số đó đến từ những nơi mà việc đăng bài ở đó có hại nhiều hơn có lợi.
Vì sao đây là vấn đề thật, không phải chuyện lý thuyết
Ba hậu quả cụ thể:
Bài không được tính. Nhiều hội đồng xét và cơ quan quản lý loại trừ các tạp chí không nằm trong danh mục được công nhận — nên bạn mất tiền, mất thời gian, và không có gì trong hồ sơ.
Bài coi như đã công bố. Bạn không thể gửi lại nội dung đó cho một tạp chí đàng hoàng. Một kết quả tốt bị chôn ở một nơi không ai đọc là mất mát thật.
Ảnh hưởng tới hồ sơ về sau. Người đọc hồ sơ nhận ra các tên tạp chí đó, và sự xuất hiện của chúng đặt câu hỏi về khả năng đánh giá của ứng viên.
Dấu hiệu trong thư mời
Bốn dấu hiệu, càng nhiều càng đáng ngờ:
Phạm vi quá rộng so với nội dung. Thư mời gửi bài về một chủ đề cách xa lĩnh vực của bạn, hoặc tạp chí nhận bài từ nhiều ngành không liên quan.
Hứa thời gian bình duyệt rất ngắn. Bình duyệt nghiêm túc cần thời gian; lời hứa phản hồi trong vài ngày là lời hứa không bình duyệt.
Lời lẽ tâng bốc. Các thư gọi bạn là chuyên gia hàng đầu dựa trên một bài báo là thư gửi hàng loạt.
Mời vào ban biên tập khi bạn mới có một hai bài. Ban biên tập thật không tuyển người theo cách đó.
Cách kiểm một tạp chí
Sáu bước, làm được trong mười lăm phút:
Một: kiểm tạp chí có trong các danh mục được công nhận không — cả danh mục quốc tế lẫn danh mục mà cơ quan của bạn sử dụng để tính thành tích. Đây là bước quyết định nhất với mục đích thực tế.
Hai: xem ban biên tập. Có tên thật, có liên kết tới trang cá nhân tại cơ sở của họ không? Thử tra một hai người và xem họ có thật sự thừa nhận vai trò đó không — có trường hợp tên được đưa vào mà người đó không biết.
Ba: đọc vài bài đã đăng. Đây là phép kiểm mạnh nhất và ít người làm. Bài có được biên tập ngôn ngữ không, có lỗi rõ ràng không, phương pháp có chặt không. Một tạp chí có bình duyệt thật thì thấy được ở chất lượng bài.
Bốn: kiểm phí. Phí đăng bài không phải dấu hiệu xấu — nhiều tạp chí uy tín theo mô hình truy cập mở có phí. Điều đáng ngờ là phí không được nêu rõ trước khi gửi, hoặc chỉ xuất hiện sau khi bài được chấp nhận.
Năm: xem nhà xuất bản. Nhà xuất bản có các tạp chí khác không, chúng ra sao, thông tin liên hệ có địa chỉ thật không.
Sáu: hỏi người trong ngành. Người hướng dẫn hoặc một đồng nghiệp đã công bố nhiều nhận ra tên tạp chí ngay. Đây là bước nhanh nhất trong sáu bước.
Hội nghị mời gọi hàng loạt
Cùng một mô hình, ở dạng khác. Dấu hiệu:
Chủ đề rất rộng, gộp nhiều ngành không liên quan. Hạn nộp tóm tắt được gia hạn liên tục. Phí tham dự cao và thanh toán trước. Không có danh sách báo cáo mời rõ ràng, hoặc danh sách có tên người nhưng không xác nhận được. Tổ chức ở một điểm du lịch và nhấn mạnh phần tham quan hơn phần khoa học.
Cách kiểm: tìm kỷ yếu của các kỳ trước và xem chất lượng, hoặc hỏi xem có ai trong nhóm mình từng tham dự không.
Nếu đã lỡ gửi hoặc đã đăng
Đã gửi, chưa được chấp nhận: rút bài. Viết thư rút ngắn gọn, rõ ràng, và không gửi bản thảo đi nơi khác cho tới khi có xác nhận đã rút.
Đã được chấp nhận, chưa nộp phí, chưa đăng: vẫn rút được. Một số nơi sẽ đòi phí rút bài — đây là điều cần cân nhắc nhưng thường vẫn đáng so với hậu quả lâu dài.
Đã đăng: không rút lại được, và không nên giả vờ nó không tồn tại. Cách xử lý thực tế: không đưa nó vào danh mục công trình tiêu biểu, tập trung xây phần còn lại của hồ sơ, và nếu được hỏi thì nói thẳng đó là bài đầu khi chưa có kinh nghiệm đánh giá nơi công bố.
Một bài như vậy trong một hồ sơ có nhiều công bố tốt không phải vấn đề lớn. Điều quan trọng là không lặp lại.
Cách đơn giản nhất để không dính
Chọn tạp chí trước khi viết, không sau khi viết. Lập danh sách ba tới năm tạp chí trong lĩnh vực mình — những nơi bạn thực sự đọc bài và trích dẫn — rồi viết hướng tới một trong số đó.
Người có sẵn danh sách đó không bao giờ phải quyết định dựa trên một thư mời, vì thư mời không bao giờ đến từ những nơi trong danh sách.
Vì sao đăng ở tạp chí không đáng tin lại có hại?
Bài thường không được tính vào thành tích, nhưng vẫn coi như đã công bố nên không gửi lại nơi khác được, và tên tạp chí đó ở lại trong hồ sơ.
Phép kiểm mạnh nhất là gì?
Đọc vài bài đã đăng — một tạp chí có bình duyệt thật thì thấy được ở chất lượng biên tập và phương pháp của các bài trong đó.
Phí đăng bài có phải dấu hiệu xấu không?
Không — nhiều tạp chí uy tín truy cập mở có phí. Điều đáng ngờ là phí không được nêu rõ trước khi gửi, hoặc chỉ xuất hiện sau khi chấp nhận.
Cách đơn giản nhất để không dính là gì?
Chọn tạp chí trước khi viết: lập danh sách ba tới năm tạp chí mình thực sự đọc và trích dẫn, rồi viết hướng tới một trong số đó.
