Nhiều người có bằng tiến sĩ làm nghiên cứu trong doanh nghiệp, và đây là một trong các đường đi phù hợp nhất với năng lực đã được đào tạo. Nhưng cách nghiên cứu vận hành ở đó khác ở trường theo những điểm cụ thể.
Đề tài do nhu cầu quyết định, không do tò mò
Ở trường, bạn chọn câu hỏi vì nó thú vị và chưa được trả lời. Trong doanh nghiệp, câu hỏi đến từ một vấn đề của sản phẩm hoặc của quy trình.
Điều này không có nghĩa công việc kém thú vị — nhiều vấn đề thực tế khó hơn các câu hỏi trong luận án. Nhưng bạn không còn tự chọn, và với một số người đây là mất mát thật cần cân nhắc trung thực trước khi chuyển.
Mặt khác, bạn có thứ ở trường thường thiếu: dữ liệu ở quy mô thật, thiết bị, và đồng nghiệp ở nhiều chuyên môn khác.
Thời gian và mức "đủ tốt"
Đây là điều chỉnh khó nhất với người từ học thuật.
Một câu trả lời đủ tốt trong hai tuần thường có giá trị hơn một câu trả lời đầy đủ trong sáu tháng, vì quyết định phải được ra trong tuần này.
Cách nghĩ có ích: xác định trước mức chắc chắn mà quyết định cần, rồi làm đúng mức đó. Một số quyết định cần bằng chứng rất chắc; nhiều quyết định chỉ cần biết hướng nào có khả năng hơn.
Người chuyển từ học thuật hay mắc lỗi làm mọi việc ở mức chắc chắn cao nhất — điều đó đúng về học thuật và làm chậm cả nhóm.
Thành công được đo bằng gì
Không phải công bố. Thường là: vấn đề có được giải quyết không, kết quả có được dùng trong sản phẩm không, và nó tiết kiệm hoặc tạo ra được bao nhiêu.
Hệ quả với hồ sơ nghề của bạn: cần học cách trình bày đóng góp theo tác động, không theo số bài. "Tôi đã xây quy trình X, hiện dùng trong Y, giảm Z" là câu nói được với cả doanh nghiệp và với nhiều nơi khác.
Và nhiều kết quả không được công bố ra ngoài. Nếu bạn muốn giữ hồ sơ học thuật, đây là điều phải thoả thuận từ khi nhận việc.
Công bố và sở hữu trí tuệ: hỏi trước khi ký
Bốn câu cụ thể:
Tôi có được công bố kết quả không, và quy trình xin phép thế nào?
Thời gian chờ trước khi được công bố là bao lâu, và ai quyết định?
Kết quả tôi tạo ra thuộc về ai, và có điều khoản nào về công việc tôi làm ngoài giờ không?
Có điều khoản hạn chế làm việc cho bên khác sau khi rời công ty không, và phạm vi thế nào?
Câu cuối ảnh hưởng tới lựa chọn nghề của bạn nhiều năm sau và thường nằm ở phần phụ lục hợp đồng. Đọc nó trước khi ký, không sau.
Làm việc trong nhóm đa chuyên môn
Bạn sẽ làm cùng người làm sản phẩm, người làm kỹ thuật, người làm kinh doanh. Họ không đọc bài báo và không cần biết phương pháp của bạn.
Ba điều chỉnh có tác dụng ngay:
Đặt kết luận và khuyến nghị lên đầu, chi tiết để sau — ngược thứ tự của một bài báo.
Nói rõ mức chắc chắn bằng ngôn ngữ thường: "khá chắc", "cần kiểm thêm", "chỉ là giả thuyết".
Đưa ra được một phương án, không chỉ nêu các giới hạn. Nêu giới hạn là đúng về học thuật; nhưng người ra quyết định vẫn phải quyết, và họ cần bạn nói hướng nào tốt hơn.
Ai phù hợp và ai nên cân nhắc
Phù hợp với người thích giải vấn đề cụ thể hơn là theo một câu hỏi dài hạn; người thích thấy kết quả được dùng; và người thoải mái khi làm việc theo ưu tiên của tổ chức.
Nên cân nhắc kỹ nếu điều quan trọng nhất với bạn là tự do chọn hướng nghiên cứu, hoặc nếu bạn muốn giữ đường quay lại học thuật — vì hồ sơ công bố dễ bị ngắt.
Có vị trí ở giữa: một số doanh nghiệp và viện nghiên cứu ứng dụng cho phép công bố khá thoải mái. Nếu bạn muốn giữ cả hai cửa, đây là nhóm nên nhắm.
Tìm vị trí
Các vị trí nghiên cứu trong doanh nghiệp thường không được đăng rộng, và tuyển nhiều qua giới thiệu.
Hai đường hiệu quả: nói chuyện với người đã chuyển từ học thuật sang lĩnh vực đó — hỏi công việc thật gồm gì và nên chuẩn bị gì; và tham gia các hội nghị có cả doanh nghiệp tham dự, vốn là nơi các cuộc tuyển dụng thật bắt đầu.
Nếu có cơ hội hợp tác với doanh nghiệp trong lúc còn ở trường — một đề tài chung, một kỳ thực tập — hãy nhận. Đó là cách vào ít rủi ro nhất và nó cũng cho bạn biết mình có thích kiểu làm việc đó không.
Nghiên cứu trong doanh nghiệp khác ở trường thế nào?
Đề tài đến từ nhu cầu sản phẩm chứ không từ tò mò, yêu cầu về tốc độ cao hơn, và thành công đo bằng tác động chứ không bằng công bố.
Có được công bố kết quả không?
Tuỳ công ty và tuỳ kết quả; cần hỏi trước khi ký về quy trình xin phép, thời gian chờ và ai quyết định.
Điều khoản nào trong hợp đồng cần đọc kỹ nhất?
Điều khoản về sở hữu kết quả, về công việc làm ngoài giờ, và về hạn chế làm việc cho bên khác sau khi rời công ty.
Muốn giữ đường quay lại học thuật thì nên nhắm đâu?
Các doanh nghiệp và viện nghiên cứu ứng dụng cho phép công bố khá thoải mái — nhóm đó giữ được cả hai cửa lâu hơn.
