Quy định về sở hữu kết quả nghiên cứu tạo ra trong quá trình làm việc tại cơ sở giáo dục, về chuyển giao công nghệ và về việc cán bộ tham gia doanh nghiệp do pháp luật hiện hành và quy chế từng cơ sở quyết định. Đối chiếu với văn bản và với bộ phận quản lý khoa học trước khi làm bất cứ việc gì.
Sau tiến sĩ, hai lựa chọn thường được bàn là ở lại học thuật hoặc đi làm cho doanh nghiệp. Có một lựa chọn thứ ba: tự xây một doanh nghiệp dựa trên chính kết quả nghiên cứu của mình.
Đường này không phù hợp với phần lớn kết quả nghiên cứu và phần lớn người — nhưng khi phù hợp thì nó là con đường duy nhất đưa kết quả tới người dùng.
Khi nào một kết quả có thể thành sản phẩm
Năm điều kiện, và cần cả năm:
Nó giải quyết một vấn đề mà ai đó sẵn sàng trả tiền để giải quyết. Đây là điều kiện khó nhất và hay bị bỏ qua nhất. Một kết quả thú vị về mặt khoa học không tự động là một sản phẩm.
Có ưu thế rõ so với cách đang dùng — rẻ hơn đáng kể, nhanh hơn đáng kể, hoặc làm được thứ chưa ai làm được. Tốt hơn một chút thì không đủ để người ta đổi.
Sản xuất hoặc triển khai được ở quy mô thực tế. Nhiều thứ chạy trong phòng thí nghiệm không nhân lên được.
Không vướng quyền của người khác — sáng chế đã đăng ký, thoả thuận với nhà tài trợ.
Có người mua tiếp cận được. Thị trường tồn tại và bạn tới được nó.
Vấn đề sở hữu trí tuệ
Đây là việc phải làm rõ đầu tiên, vì làm sai ở đây thì mọi thứ sau đó đều rủi ro.
Bốn câu:
Kết quả này thuộc về ai? Kết quả tạo ra trong quá trình làm việc hoặc học tập tại một cơ sở, bằng kinh phí của một đề tài, thường không thuộc sở hữu riêng của người thực hiện.
Cơ sở có cơ chế chuyển giao không? Nhiều trường có bộ phận phụ trách việc này — hỏi họ sớm, vì họ cũng muốn kết quả được đưa ra thị trường.
Nhà tài trợ đề tài có điều kiện gì không?
Bạn có được tham gia doanh nghiệp không, nếu vẫn đang là cán bộ của cơ sở?
Cách làm đúng: hỏi và thoả thuận trước khi bắt đầu, bằng văn bản. Làm âm thầm rồi xử lý sau là cách tạo ra tranh chấp mà bên yếu thế hơn thường là người khởi nghiệp.
Các kỹ năng còn thiếu
Bốn nhóm, và người làm nghiên cứu thường thiếu cả bốn:
Hiểu khách hàng. Đi hỏi người dùng thật xem họ cần gì và họ đang giải quyết vấn đề đó thế nào. Đây là việc phải làm trước khi xây sản phẩm, và nhiều người làm ngược lại.
Bán hàng. Không ai tự tìm tới.
Tài chính và vận hành — dòng tiền, thuế, hợp đồng, nhân sự.
Ra quyết định với thông tin không đủ. Nghiên cứu rèn cho việc chờ đủ bằng chứng; kinh doanh đòi quyết nhanh rồi sửa.
Cách xử lý phổ biến nhất và hiệu quả nhất: tìm một người đồng sáng lập mạnh ở phần mình yếu. Một nhóm gồm người kỹ thuật và người hiểu thị trường có khả năng sống sót cao hơn nhiều so với một nhóm toàn người kỹ thuật.
Các nguồn vốn
Bốn nguồn, theo thứ tự thường gặp:
Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo — của nhà nước, của trường, hoặc của các tổ chức. Đây thường là nguồn đầu tiên và nó không đòi chia cổ phần.
Vườn ươm và chương trình tăng tốc — kèm hỗ trợ về kiến thức và mạng lưới, thường có giá trị hơn phần tiền.
Nhà đầu tư cá nhân.
Quỹ đầu tư mạo hiểm — thường chỉ ở giai đoạn đã có sản phẩm và có khách.
Một lưu ý: doanh thu từ khách hàng là nguồn vốn tốt nhất. Nó không đòi chia phần, và nó là bằng chứng rằng sản phẩm có giá trị.
Ba rủi ro thật
Thời gian. Hai ba năm khởi nghiệp không thành công nghĩa là hồ sơ học thuật đã gián đoạn, và quay lại khó hơn.
Tài chính cá nhân. Giai đoạn đầu thường không có thu nhập. Cần biết mình chịu được bao lâu.
Quan hệ với đồng sáng lập. Đây là nguyên nhân đổ vỡ phổ biến nhất — và nó phòng được bằng cách thoả thuận rõ về phần sở hữu, về vai trò, và về việc xử lý khi có người muốn rút, bằng văn bản, ngay từ đầu.
Cách thử với chi phí thấp
Bốn bước trước khi bỏ việc:
Nói chuyện với hai mươi người dùng tiềm năng. Không giới thiệu sản phẩm — hỏi họ đang gặp vấn đề gì và giải quyết thế nào. Bước này miễn phí và nó loại bỏ phần lớn ý tưởng không có thị trường.
Làm một bản thử đơn giản nhất đủ để cho người ta xem.
Tìm một khách hàng đầu tiên sẵn sàng trả tiền, dù số nhỏ.
Tham gia một chương trình ươm tạo trong khi vẫn đang làm công việc hiện tại.
Nếu ba bước đầu không qua được, thì đó là thông tin có giá trị — và nó rẻ hơn nhiều so với việc phát hiện ra sau hai năm.
Điều kiện khó nhất để một kết quả nghiên cứu thành sản phẩm?
Nó giải quyết một vấn đề mà ai đó sẵn sàng trả tiền — một kết quả thú vị về khoa học không tự động là một sản phẩm.
Việc gì phải làm rõ đầu tiên?
Sở hữu trí tuệ — kết quả tạo ra bằng kinh phí đề tài tại một cơ sở thường không thuộc sở hữu riêng của người thực hiện, nên phải thoả thuận bằng văn bản trước.
Cách xử lý các kỹ năng còn thiếu?
Tìm một người đồng sáng lập mạnh ở phần mình yếu — nhóm có cả người kỹ thuật và người hiểu thị trường sống sót cao hơn nhiều.
Cách thử ý tưởng với chi phí thấp?
Nói chuyện với hai mươi người dùng tiềm năng về vấn đề họ đang gặp, làm bản thử đơn giản nhất, và tìm một khách hàng đầu tiên sẵn sàng trả tiền.
